Ruch “Maitri”- Historia działalności ruchu  katolików świeckich

Ruch Solidarności z Ubogimi Trzeciego Świata „Maitri” jest federacją wspólnot osób świeckich, które jednoczy pragnienie niesienia pomocy najuboższym mieszkańcom Ziemi. Pierwsza wspólnota powstała  w roku 1975 w Warszawie. Założycielem był Jacek Wójcik, który – kierując się radami śp. ks. Bronisława Bozowskiego – trafił w trakcie podróży do Indii do domu sióstr Misjonarek Miłości w Kalkucie, gdzie podjął pracę wolontariacką. Inspiracją dla powstania Ruchu była postawa i praca św. Matki Teresy i jej Zgromadzenia.

Początki Ruchu i jego nazwa

Na przełomie lat 1975/76 przy klasztorze oo. Paulinów przy ul. Długiej 3 w Warszawie powstała grupa pod nazwą Studenckie Konwersatorium Trzeciego Świata, której działalność została zatwierdzona pismem Kurii Metropolitalnej Warszawskiej.  Już rok później powstała druga grupa w Bytomiu, a we wreśniu 1977 roku w Gdańsku i Wrocławiu. W latach 80-tych na terenie Polski działało ponad 30 grup, a Ruch liczył ponad trzystu uczestników. Powstały też grupy na Słowacji i w Czechach. Ruch zaczął się rozwijać bardzo dynamicznie pod nazwą Ruch Wymiany z Krajami Trzeciego Świata. W latach 80′ nazwa została uzupełniona o pochodzące z sanskrytu słowo “maitri” oznaczające braterstwo i przyjaźń. W podobnym znaczeniu funkcjonuje ono obecnie w językach współczesnych Indii. W tamtym czasie praca uczestników Ruchu polegała na wysyłaniu paczek z darami rzeczowymi, głównie do ośrodków prowadzonych przez Matkę Teresę i jej zgromadzenie sióstr Misjonarek Miłości w Kalkucie. Tam też wielu uczestników Ruchu pracowało w ramach wolontariatu. Paczki były wysyłane także do misji księży werbistów w Puri oraz misji pallotyńskiej w Jeevodaya w Indiach.

Ruch Maitri Archiwum - Matka Teresa

Uczestnicy Ruchu MAITRI w domu Misjonarek Miłości w Kalkucie wraz z św. Matką Teresą i współsiostrami. Od lewej: Marek Oktaba, Alicja Misztal. Pierwsza z prawej: Danuta Szczepańska.

W roku 1990 nazwa Ruch Wymiany z Krajami Trzeciego Świata “Maitri” została zmieniona na Ruch Solidarności z Ubogimi Trzeciego Świata “Maitri”.

Solidarność – według św. Jana Pawła II – jest cnotą chrześcijańską ściśle związaną z miłością. Obejmuje wszystkich, poczynając od najbiedniejszych, gdyż świat cierpienia wzywa do solidarności i wspólnoty. Solidarność skłania do przemiany sposobu życia i do dzielenia się zgodnie z zasadą, że dobra stworzone przeznaczone są dla wszystkich. Solidarności oznacza również otwarcie się na dialog. “Jesteśmy powołani, aby podstawową solidarność rodziny ludzkiej uznać za zasadniczy warunek współżycia na tej ziemi”.

Słowo “maitrī” w sanskrycie, języku starożytnych Indii, oznacza przyjaźń, życzliwość, miłosierdzie, dobroć, miłość, dobrą wolę i aktywne zainteresowanie innymi ludźmi. To słowo jest najbliższe znaczeniu miłości współczującej i nie stawiającej barier. W naszej kulturze jego znaczenie najlepiej oddaje słowo caritas. Wybór słowa pochodzącego z języka ludzi, którym pomagaliśmy na początku istnienia Ruchu, ma wskazywać na nasz szacunek dla nich i dla ich dóbr duchowych i moralnych, społecznych i kulturalnych odbijających promień Prawdy oświecającej wszystkich ludzi (por. Sobór Watykański II, DRN 2).

Z upływem czasu Ruch ukierunkował się na współpracę z polskimi misjonarzami pracującymi wśród najbiedniejszych mieszkańców Indii, Ameryki Południowej i Afryki. Przez wiele lat członkowie Ruchu blisko współpracowali z o. Marianem Żelazkiem SVD, opiekującym się trędowatymi w mieście Puri w Indiach.

Duszpasterze Krajowi

Pierwszym Krajowym Duszpasterzem został ś.p. ks. dr. Roman Forycki SAC, mianowany przez Episkopat Polski w roku 1989. W ciągu ponad 20-letniej posługi ks. Roman wniósł znaczący wkład w rozwój Ruchu, rozpoznanie jego charyzmatu i określenia zasad jego funkcjonowania. Pod jego kierunkiem rozpoczęto prace nad statutem, który w ostatecznej wersji został przyjęty w 2003 r. Przez kilka lat nad rozwojem duchowym uczestników pracował ks. Hubert Sklorz jako Główny Animator. W 2011 roku kolejnym Duszpasterzem Krajowym Ruchu został ks. Jan Jacek Stefanów SVD, jego kadencja zakończyła się w 2016 roku. W dniu 14 marca 2017 Konferencja Episkopatu Polski powołała na funkcję Duszpasterza Krajowego  ks. dr Andrzeja Panasiuka z Archidiecezji gnieźnieńskiej.

Osoby odpowiedzialne

Funkcję Głównego Odpowiedzialnego/Koordynatora Ruchu kolejno pełnili: Alicja Tybora (Kościerzyna), Weronika Musioł (Racibórz), Wojciech Zięba (Gdańsk), Dariusz Beczek (Lublin), Jacek Wójcik (Warszawa) i od 2011 roku – ponownie – Weronika Musioł.

Uczestnictwo i praca

Uczestnictwo w Ruchu od początku jego istnienia wiąże się ściśle z formacją duchową członków i pracą na rzecz ubogich i głodujących. W swoich szeregach Ruch skupia osoby świeckie wszystkich stanów, niektóre z nich posiadają wykształcenie teologiczne. Ruch uznał za patronów św. Franciszka i św. Matkę Teresę. Każdy z uczestników wypełnia swoje zadanie odpowiednio do swej sytuacji życiowej i zdolności dostrzegania problemów nędzy, głodu i braku jedności we współczesnym świecie. Ewangelia i duchowość św. Matki Teresy stanowią fundament w poszukiwania dróg realizacji tego zadania. Takie działanie jest szczególnym rysem Ruchu. W ciągu 40 lat istnienia Ruch stał się jednym z największych dzieł prowadzonych na rzecz misji przez laikat katolicki w ścisłej współpracy z Kościołem.

Praca w Ruchu i podejmowane działania są odpowiedzią na wołanie Chrystusa: „Cokolwiek uczyniliście jednemu z mych braci najmniejszych, Mnieście uczynili. Bo byłem głodny, spragniony, byłem przybyszem, byłem nagi, chory, w więzieniu…” (por. Mt 25,34-40). Począwszy od 1996 roku Ruch rozwija program pomocy dzieciom afrykańskim – Adopcja Serca.

Wspólnoty

Ruch jest członkiem-założycielem Ogólnopolskiej Rady Ruchów Katolickich. W ramach dziesięciu wspólnot działających przy parafiach (Gdańsk, Białystok, Warszawa, Lublin, Bytom, Gliwice, Poznań,Rybnik, Racibórz, Toruń, Wrocław). Wspólnoty posiadają w ramach parafii opiekunów duchowych, pozostają także w kontaktach z biskupami diecezjalnymi. Wspólnoty gdańska i bytomska posiadają reprezentację prawną, którą są założone przez członków Ruchu Stowarzyszenia.